We nemen afscheid van de Amerikaanse eetcultuur en eten ons liefdesverdriet weg

We nemen afscheid van een Amerikaanse eetcultuur, en dat voelt als een verlies. Hamburgers, hotdogs, corn dogs, tex-mex, tomahawksteaks: we eten het minder en minder. De afstand tussen Europa en Amerika groeit politiek en ideologisch. Aan tafel groeit die ook.

Dit is liefdesverdriet, geen politiek

Ik woonde en werkte in Amerika toen Obama gekozen werd. Was de financiële crisis van 2008 er niet geweest, dan was ik waarschijnlijk pas veel later vertrokken, of misschien wel nooit; mijn visum werd door de hiring freezes niet verlengd. Het Amerika van toen is niet heel anders dan het Amerika van nu. We leren het alleen kennen zoals het misschien liever niet gezien wordt.

Lange tijd kon ik niet plaatsen waar mijn eigen boosheid en verdriet vandaan kwamen. De politiek maakt me boos, maar dat gaat meestal voorbij. Dus wat was het dan? Na het lezen van een essay van Daan Heerma van Voss, en daarvoor het essay 'Waarom ik Amerika afwijs' van Menno ter Braak uit 1927, begreep ik het beter. Het is liefdesverdriet. En liefdesverdriet gaat niet over politiek, het gaat over cultuur.

Budget dining wordt Europees

Een belangrijke reden voor de verschuiving is wat we nu weten over voedingswaarde en hoe eten gemaakt wordt: zout en suiker, vetten, maar ook dierenwelzijn, arbeidsomstandigheden, diversiteit en politiek spelen mee in wat we kiezen te eten. De Europese eetcultuur is divers, gevormd door vele landen en tradities, en diep geworteld in afzonderlijke culturen. Lange tijd bepaalde een groeiende Amerikaanse invloed mede hoe wij aten.

Als ik door de stad loop, of zie welke zaken opengaan, zie ik dat veranderen. Waar de Amerikaanse eetcultuur, aangevoerd door fastfood, tot voor kort een zeer succesvol symbool was van de goedkope maaltijd, lijkt die plek nu overgenomen te worden door Europese keukens. Franse bistro's, pizzeria's, pastarestaurants en de liefde voor Europese producten nemen steeds meer ruimte in. Ruimte die eerder werd ingenomen door Amerikaanse producten en ketens die draaien op lage kosten en hoge volumes. Toeval? Ik denk het niet.

De Europese keuken is gelaagder

Het aantal Amerikaanse restaurants dat opent met een Europese keuken blijft stijgen. De recepten zijn eenvoudig online en in boeken te vinden, en een concept is zo geopend. Maar Europese keukens zijn veel gelaagder en complexer dan één A4'tje. Waar zij zichzelf steeds opnieuw kunnen uitvinden, blijft een geïmporteerde keuken vaak beperkt tot een paar geleende technieken en het vertoon van imponerende hoeveelheden en maten.

En waar de Amerikaan Europa nog met velen tegelijk bezoekt om de volle diversiteit te beleven, wordt die liefde andersom niet beantwoord. Europeanen reizen liever regionaal. Ons regionale reisgedrag sinds de pandemie, de opkomst van Oost-Europese bestemmingen, en de noodzaak om Europa weerbaarder te maken, geven een impuls aan Europese economieën, landbouw en identiteiten. Dichter bij huis geproduceerd, dichter bij huis gegeten.

Het doet pijn om afscheid te nemen van een liefde. We zoeken troost dichter bij huis, op zoek naar een nieuwe. Tijdelijk of voorgoed. Eten we minder Amerikaans? Ik denk het wel.